SPSS Korelasyon Analizi

Bu yazımızda SPSS'te korelasyon analizinin nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Korelasyon anlam itibarıyla iki değişken arasındaki karşılıklı ilişkinin incelenmesidir. Regresyon analizinde olduğu gibi bir değişkenin diğeri üzerindeki etki düzeyi incelemesi değil, birden fazla değişkenin karşılıklı etkileşimi söz konusudur. Regresyon analizinde temel olarak bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etki düzeyi ölçülmektedir. Örneğin ücret düzeylerinin çalışanların tatmin düzeyi üzerindeki etkisinin ölçülmesi bir regresyon analizi örneğidir. Korelasyon analizinde ise ise iki değişkenin birbiriyle ilişki olmasından ötürü birlikte hareket etmesi söz konusudur.

Dolayısıyla elimizdeki değişkenleri incelediğimizde birinin diğer üzerinde etkili olduğunu düşünüyorsak regresyon analizi yapmamız gerekirken, elimizdeki değişkenlerin birlikte hareket ettiğini ve aralarında böyle bir ilişki olduğunu düşünüyorsak SPSS korelasyon analizi yapılması gerekmektedir.

SPSS'te Korelasyon analizi yapmak için SPSS'i açtığımızda ilk olarak Analyze kısmına tıklıyoruz. Açılan sekmeden correlate ve ordan açılan bivariate kısımlarını seçmemi gerekmektedir. Açılan tablodan, aralarındaki ilişkiyi test etmek istediğimiz tüm değişkenlerimizi variables kısmına taşımamız gerekmektedir. Buradan hangi korelasyon yöntemini kullanacağınızı da seçmeniz mümkündür. Pearson, Kendall's tau-b ve Spearman korelasyon yöntemlerinden birini seçerek analizi başlatabilirsiniz. Bunlardan Pearson yöntemie verileriniz normal dağılıyorsa kullanılan yöntem iken, Spearman korelasyon yönteminde ise normal dağılım göstermeyen verilerle çalışıldığında kullanılmaktadır. Analiz öncesinde ilgili değişkenler arası ilişkinin yönüne dair bir öngörünüz varsa one tailed (tek kuyruklu) olan seçeneği işaretlemeniz gerekirken, değişkenler arası ilişkinin olduğunu düşünüyor ancak bir yön belirtmeden analiz yapmak istiyorsanız two-tailed (çift kuyruklu) seçeneğini seçmeniz gerekmektedir.